زمان، مفهومی انتزاعی است که با استعارههای مفهومی یا شناختی قابل درک است. تاکنون در زبان فارسی، پرسشنامهای استعاری مبتنی بر تحلیل شناختی- پیکرهای ساخته نشده است که بتوان از طریق آن درک استعاری حوزههای مبدأ زمان را با نگاشتهای گوناگون بررسی کرد. ازاینرو، هدف این مطالعه طراحی، ساخت و بررسی ویژگیهای روانسنجی پرسشنامۀ الگوی ادراک زمان بهصورت استعاری، مبتنی بر تحلیل شناختی- پیکرهای است. پژوهش حاضر توصیفی از نوع زمینهیابی و مطالعات روانسنجی است. برای تحلیل شناختی- پیکرهای، ابتدا بهصورت هدفمند، 28 متن معاصر انتخاب گردید؛ سپس 405 عبارت استعاری زمان در 18 نگاشت یا ارتباط استعاری استخراج شد که پرکاربردترین حوزههای مبدأ ادراک زمان عبارت بودند از شیء، ماده، مسیر و مکان. بر این اساس، پرسشنامهای با 41 سؤال، بهشیوه مقیاس پاسخدهی لیکرت ساخته شد. هشت متخصص زبانشناسی شناختی و دو متخصص روانسنجی سؤالات پرسشنامه را بررسی کردند. پس از حذف سؤالات نامناسب، سایر سؤالات اصلاح یا جایگزین سؤالات حذفشده شدند و در پایان، شاخص روایی محتوای سی سؤال باقیمانده محاسبه شد. سرانجام، پرسشنامه توسط 150 فارسیزبان (با مدرک تحصیلی کارشناسی به بالا) که بهصورت نمونهگیری دردسترس انتخاب شدند، تکمیل شد. یافتههای این پژوهش نشان داد پرسشنامه مذکور با روش ضریب آلفای کرونباخ از اعتبار مطلوبی برای کل پرسشنامه و عاملها برخوردار است. همچنین، نتایج تحلیل عاملی نشان داد که پرسشنامه الگوی ادراک زمان بهصورت استعاری، از سه عامل ماده، مکان و شیء تشکیل شده که جمعاً 12/37 درصد از واریانس کل عاملها را تبیین میکند. در نتیجه، پرسشنامه الگوی ادراک زمان بهصورت استعاری برای فارسیزبانان از روایی و اعتبار خوبی برخوردار است.
