fa بررسی رابطه آگاهی فرا شناختی و دو بُعد دانش واژگانی پژوهشي Research این تحقیق رابطه میان سطح آگاهی فراشناختی و دو بُعد دانش واژگانی) توانش مهارتی و بیانی) را در گروههای یادگیری «بیش آگاه» و »«کم آگاه» بررسی می نماید. همچنین عملکرد زبان آموزان را در هر یک از گروه های  بیش آگاه و کم آگاه بلحاظ بِعد بیانی واژگان (که در قالب میزان سطح واژگان زبان آموزان عملیاتی گردیده) و ِبعد مهارتی واژگان (که در قالب میزان کاربرد تولیدی واژگان زبان آموزان عملیاتی گردیده) مقایسه می نماید. بدین منظورتعداد 80  نفراز دانشجویان رشته مترجمی زبان انگلیسی دانشگاه پیام نور اصفهان و دانشگاه شهرکرد  از طریق آزمون  تعیین سطح آکسفورد انتخاب شدند. سپس از آزمون آگاهی فراشناختی ِ<em>شرو</em> برای سنجش سطح آگاهی فراشناختیِ و صریح و از  آزمون میزان سطح واژگان<em> </em><em>نِیشن</em> و  آزمون میزان سطح مهارت تولیدی واژگان <em>نیشن</em> و<em> </em><em>لوِفر</em> جهت سنجش دو بعد دانش بیانی ومهارتی شرکت کنندگان استفاده گردید . نتایج حاصل از بررسی همبستگی، وجود یک ارتباط  معنادارِ مثبت میان آگاهی فراشناختی زبان و  بعد بیانی واژگان و یک رابطه منفیِ معنادار میان آگاهی فراشناختی و بعد مهارتی واژگان زبان بود. نتایج حاصل از آزمون تی نیز نشان داد که گروه بیش آگاه در بعد دانشِ بیانی واژگان عملکرد بهتری داشتند در حالیکه گروه کم آگاه در بعد مهارتیِ تولید واژگان عملکرد بهتری داشتند. نتایج تحقیق حاضر می تواند  ابعاد شناختی- ذهنی یادگیری واژگان زبان را روشنتر سازد. This study explores the relationship between metacognitive awareness and 2 aspects of vocabulary knowledge (i.e., declarative versus skill) in “more explicit” and “less explicit” language learning groups. Also, it investigates whether declarative aspect, operationalized in vocabulary size, and skill aspect, operationalized in the productive use of vocabulary, differ in the more explicit and less explicit language learning groups.  To these ends, 80 Iranian EFL learners, majoring in English Translation at Shahrekord and Esfahan Payam-e-Noor Universities were selected through Oxford Placement Test. Schraw’s (1994) Metacognitive Awareness Test was used to measure the participants’ degree of the explicit knowledge Nation’s (1990) Vocabulary Levels Test and Laufer and Nation’s (1999) Productive Vocabulary Levels Test were also used to measure their skill and declarative knowledge, respectively. Correlational statistics indicated a significant and positive correlation between metacognitive awareness and declarative knowledge, but a significant and negative correlation between metacognitive awareness and skill aspect of vocabulary.  Moreover, <em>t</em> tests indicated that the more explicit group was better in the declarative aspect whereas the less explicit one was better in the skill aspect of vocabulary knowledge. The findings shed light on the cognitive dimension of vocabulary learning. واژگان , آگاهی فراشناختی , بعد بیانی و مهارتی واژگان , Vocabulary , Metacognitive awareness , Skill and declarative aspects , 97 122 http://ijal.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3-62&slc_lang=fa&sid=1 Ali Roohani علی روحانی roohani.ali@gmail.com 1003194753284600135 1003194753284600135 Yes Shahrekord Universityو Shahrekord دانشگاه شهرکرد Hajar Khalilian هاجر خلیلیان khhajar@yahoo.com 1003194753284600136 1003194753284600136 No Shahrekord University دانشگاه شهرکرد