fa طراحی و اعتباریابی مدل مفهومی ارزیابی باورپذیری اطلاعات در محیط وب: کاربرد روش‌های فراترکیب و دلفی تخصصي Special پژوهشي Research <p dir="RTL" style="text-align:justify;text-justify:kashida;text-kashida:0%;direction:rtl;unicode-bidi:embed;"><strong><span style="font-style:normal;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">زمینه و هدف</span></span></span></span></strong><span style="font-style:normal;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">: پژوهش حاضر با هدف تدوین و اعتباریابی مدل ارزیابی باورپذیری اطلاعات موجود در محیط وب به عنوان مدلی برخاسته از پیشینه پژوهش و تایید شده توسط خبرگان حوزه‌های مرتبط انجام شده است.</span></span></span></span></p> <p dir="RTL" style="text-align:justify;text-justify:kashida;text-kashida:0%;direction:rtl;unicode-bidi:embed;"><strong><span style="font-style:normal;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">روش پژوهش: </span></span></span></span></strong><span style="font-style:normal;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">از لحاظ رویکرد پژوهش، روش آمیخته اکتشافی بکار برده شده است. در مرحله اول این پژوهش از روش فراترکیب استفاده ‌شد که از جمله روش‌‌های کیفی به شمار می‌رود. در مرحله دوم برای بررسی و اصلاح مدل مفهومی به دست آمده از روش پیمایشی یعنی نظرسنجی از خبرگان به روش دلفی استفاده شده است. جامعه آماری اول پژوهش کلیه آثار و نوشتار‌های مربوط به مبانی و ابعاد باورپذیری اطلاعات شامل 90 اثر بر مبنای معیارهای معتبر از بین 560 اثر انتخاب و تحلیل شد. جامعه آماری دوم شامل خبرگان حوزه بازیابی اطلاعات وب در رشته‌‌هایی مانند علوم اطلاعات، ارتباطات و رایانه بودند که در نهایت 30 نفر در دور اول و 24 نفر در دور دوم دلفی شرکت داشتند.</span></span></span></span></p> <p dir="RTL" style="text-align:justify;text-justify:kashida;text-kashida:0%;direction:rtl;unicode-bidi:embed;"><strong><span style="font-style:normal;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">یافته &shy;ها: </span></span></span></span></strong><span style="font-style:normal;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">با کاربرد مراحل هفتگانه فراترکیب، مدلی مفهومی در چهار لایه مفهومی، مقوله‌ای و کدها و شاخص‌ها به دست آمد. در هر یک از لایه‌ها مفاهیم و موضوع&rlm;هایی گنجانده شد که در نهایت 68 شاخص اصلی شناسایی شد. جهت اعتباریابی کیفی مدل به دست آمده، مطالعه دلفی در دو مرحله انجام و نظرات خبرگان در مدل اعمال شد. با توجه به مقادیر بالای ضریب توافقی کندال در حدود 65/0 و درصد توافقی بیشتر ابعاد مدل بالای 90 درصد، مدل مفهومی مورد تأیید خبرگان پژوهش قرار گرفت.</span></span></span></span></p> <p dir="RTL" style="text-align:justify;text-justify:kashida;text-kashida:0%;direction:rtl;unicode-bidi:embed;"><strong><span style="font-style:normal;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">نتیجه&shy; گیری: </span></span></span></span></strong><span style="font-style:normal;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">مدل مفهومی به دست آمده از مراحل فراترکیب و دلفی به تأیید و توافق بالای خبرگان رسیده و می‌تواند به عنوان معیاری برای پژوهش‌های آتی در جهت ساخت ابزاری برای انجام پژوهش‌های مرتبط باشد. یافته‌های پژوهش حاضر نشان داد که ارزیابی باورپذیری، مفهومی با ابعاد و مؤلفه‌های گوناگون بوده و کاربران، طراحان و سیاست&rlm;گذاران حوزه وب باید آنها را در طراحی و ارزیابی منابع وب مورد توجه قرار دهند.</span></span></span></span></p> <p><strong>Background and Aim</strong>: The current research aims to develop a literature-dependent and expert-modified model related to credibility evaluation of web information.</p> <p><strong>Methods</strong>: Regarding the approach, mixed method would be utilized. The research method then is mixed-heuristic using both qualitative and quantitative methodologies. In the first stage of the research, meta- synthesis was used as a qualitative research method. Secondly, exploring experts&rsquo; points of view was conducted by a Delphi method to develop the conceptual model identified in the first stage.</p> <p><strong>Results</strong>: Using the seven stage mode of meta-synthesis, a model was designed in four layers including concepts, categories, codes and indicators. A set of 68 indicators were incorporated into the different layers of the model. For reliability testing of the conceptual mopdel, a Delphi study was conducted in two rounds after which the comments of the experst were included into the model. Regarding the high degree of Kendall&rsquo;s coeficinet of concordance about %.65 and the agreement perecentage of the most dimensions of the model higher than %90 the conceptual model was confirmed by the sample experts.</p> <p><strong>Conclusion</strong>: The conceptual model derived from the meta-synthesis and Delphi studies is a model accepted by experts and a base for future research to design some tools for related studies. The findings showed that the credibility evaluation is a concept whith different and multiple dimensions and components suitable for users, designers and policymakers to take them into consideration in design and evaluation of web resources.</p> ارزیابی باورپذیری اطلاعات, مدل‌سازی رفتار اطلاعاتی, باورپذیری اطلاعات وب, اعتبارسنجی اطلاعات, اعتباریابی مدل Modelling, credibility evaluation, top universities, information behavior, web information 1 16 http://hii.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-209-1&slc_lang=fa&sid=1 Hamid Keshavarz حمید کشاورز h_keshavarz@semnan.ac.ir 10031947532846001567 10031947532846001567 Yes Semnan University دانشگاه تهران Fatemeh Fahimnia فاطمه فهیم نیا fahimnia@ut.ac.ir 10031947532846001568 10031947532846001568 No University of Tehran دانشگاه تهران Alireza Nouruzi علیرضا نوروزی anouruzi@gmail.com 10031947532846001569 10031947532846001569 No University of Tehran دانشگاه تهران Mohammadreza Esmaeili Givi محمدرضا اسمعیلی گیوی s.givi@ut.ac.ir 10031947532846001570 10031947532846001570 No University of Tehran دانشگاه تهران