fa رویکردی روششناختی به الگوها و مطالعات اطلاعیابی: مقایسه وضعیت داخل و خارج از کشور تخصصي Special پژوهشي Research <p><strong>ز</strong><strong style="line-height: 1.6em;">مینه و هدف</strong><span style="line-height: 1.6em;">: این مقاله، بنا دارد تا از طریق بررسی روش</span><span dir="LTR" style="line-height: 1.6em;">‌</span><span style="line-height: 1.6em;">شناختی برخی از شاخص</span><span dir="LTR" style="line-height: 1.6em;">‌</span><span style="line-height: 1.6em;">ترین پژوهش</span><span dir="LTR" style="line-height: 1.6em;">‌</span><span style="line-height: 1.6em;">های صورت</span><span dir="LTR" style="line-height: 1.6em;">‌</span><span style="line-height: 1.6em;">گرفته در حوزه رفتار اطلاع</span><span dir="LTR" style="line-height: 1.6em;">‌</span><span style="line-height: 1.6em;">یابی در خارج از کشور و تدقیق در مراحل معرفی الگوهای اطلاع</span><span dir="LTR" style="line-height: 1.6em;">‌</span><span style="line-height: 1.6em;">یابی مورد بررسی، چشم اندازی هر چند مختصر پیش روی پژوهشگران ایرانیِ این حوزه قرارداده و امکان مقایسه وضعیت روش</span><span dir="LTR" style="line-height: 1.6em;">‌</span><span style="line-height: 1.6em;">شناختی این‌گونه مطالعات را در داخل و خارج از کشور فراهم آورد.</span></p> <p dir="RTL"><strong>روش</strong>: در مطالعه حاضر سعی شده تا به روش اسنادی، و بررسی متونِ نگاشته<span dir="LTR">‌</span>شده در حوزه<span dir="LTR">‌</span>های مرتبط با هریک از الگوهای اطلاع<span dir="LTR">‌</span>یابی، خاستگاه<span dir="LTR">‌</span>های روش<span dir="LTR">‌</span>شناسانه هر الگو، به صورت جداگانه، مورد تحلیل قرارگیرد.</p> <p dir="RTL"><strong>یافته‌ها</strong>: بررسی<span dir="LTR">‌</span>ها حکایت از آن دارد که پژوهشگران ایرانی، در مطالعات اطلاع<span dir="LTR">‌</span>یابی خویش، از سنّت روش<span dir="LTR">‌</span>شناختی حاکم بر پژوهش‌های تأثیرگذار این حوزه، که عمدتاً مبتنی بر رعایت اصل تنوع روش<span dir="LTR">‌</span>شناختی هستند، غافل بوده و رویکردی کلیشه<span dir="LTR">‌</span>ای (و گاه الگوبرداری صِرف از آثار دیگران) را در دستورکار قرارداده<span dir="LTR">‌</span>اند. نکته تناقض<span dir="LTR">‌</span>آمیز قضیه اینجا است که این بی<span dir="LTR">‌</span>اعتنایی، در شرایطی صورت می<span dir="LTR">‌</span>پذیرد که پژوهشگران ایرانی، بارها و بارها در بخش پیشینه مطالعات خود، به پژوهش<span dir="LTR">‌</span>های تأثیرگذار گذشته ارجاع می-دهند بی<span dir="LTR">‌</span>آنکه اندک نگاهی به روش<span dir="LTR">‌</span>های بکارگرفته از سوی آن‌ها داشته باشند.</p> <p dir="RTL"><strong>نتیجه‌گیری</strong>: به کمک مطالعه<span dir="LTR">‌</span>ی آثار نگاشته<span dir="LTR">‌</span>شده در زمینه روش و روش<span dir="LTR">‌</span>شناسی<span dir="LTR">‌</span>های پژوهش در امتداد گستره وسیعی از رشته<span dir="LTR">‌</span>های علمی، می‌توان به شیوه<span dir="LTR">‌</span>ی استقرائی، به فهرستی از روش<span dir="LTR">‌</span>های علمی دست<span dir="LTR">‌</span>یافت و آن‌ها را به تناوب، در قالب پژوهش<span dir="LTR">‌</span>های مستقل، به بوته آزمایش نهاد تا میزان توانمندی آن‌ها در مطالعاتی همچون مطالعات کاربران به اثبات برسد. کلید مشکلات موجود، ایجاد تنوع روش<span dir="LTR">‌</span>شناختی است.</p> <p><strong>Background and Aim</strong>: The aim of this article is to revise the methodological status of some of the most prominent studies and models in the field of Information Seeking Behavior in order to provide Iranian researchers with a brief comparative perception of the field.</p> <p><strong>Method</strong>: A literature review approach is applied to identify the research methods and historical origins of each study related to the realm of ISB.</p> <p><strong>Results</strong>: Research studies suggest that Iranian researchers - in their information seeking endeavors - have been unaware of the methodological tradition of the most prominent studies in this capacity, which are mainly based on the principle of methodological diversity and most of time have been imitating the methodological approach of other researchers in a stereotyped manner.</p> <p><strong>Conclusion</strong>: By deliberating the books written on the subject of study and research methodologies across a wide range of scientific disciplines, one can in a deductive manner, grasp a list of scientific methods in the form of independent researches to test the extent of their capabilities.&nbsp; The main Key to current problems is methodological diversity</p> رفتار اطلاعیابی, روششناسی پژوهش, مطالعات کاربران, الگوهای اطلاعیابی, تنوع روششناختی Information Seeking Behavior, Research Methodology, User Studies, ISB Models, Methodological Diversity 43 60 http://hii.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-13&slc_lang=fa&sid=1 Reza Mokhtarpour رضا مختارپور rezamokhtarpour@gmail.com 1003194753284600377 1003194753284600377 Yes نهاد کتابخانه های عمومی کشور Maryam Keshvari 1003194753284600378 1003194753284600378 No