fa به کارگیری مؤلفه‌های جستجوی تعاملی در کتابخانه‌های دیجیتال پژوهشي Research زمینه و هدف: تعامل در یک کتابخانه دیجیتالی، علاوه بر جایابی و دسترسی به اطلاعات، کاربران را در خلق دانش، بهبود درک، حل مسئله و شناخت ابعاد منابع موجود در مجموعه یاری می‌رساند. این مقاله تلاش می‌کند عناصر و مؤلفه‌هائی که به شکل تعامل بین کاربر و نظام در بخش جستجو و بازیابی در کتابخانه‌های دیجیتال بکار گرفته می‌شود را شناسایی و معرفی نماید. <br>روش: این مقاله با استفاده از رویکرد کتابخانه‌ای به مرور تحقیقات انجام شده در حوزه جستجوی تعاملی در کتابخانه‌های دیجیتال پرداخته و با استفاده از روش اکتشافی، قابلیت‌هایی که امکان بکارگیری آن‌ها در این نوع کتابخانه‌هاست را شناسایی می‌کند. <br>یافته‌ها: مؤلفه‌های جستجوی تعاملی شناسایی شده، شامل تعاملات قبل از جستجو: استفاده از راهنما، بکارگیری هستی‌شناسی‌ها و فیلترینگ؛ تعاملات حین جستجو شامل: حاشیه‌نویسی، پیشنهاد واژه تعاملی با استفاده از اصطلاحنامه‌های موضوعی و فهرست‌های همزمانی و جستجوی چهریزه‌ای، فیلترینگ و تعاملات بعد از فرایند جستجو شامل: متحرک‌سازی، قطعه‌بندی، تهیه نسخه کپی، گردآوری، ساختن، برش زدن، بخش‌بندی کردن، کاوش، چیدمان مجدد، تصویرسازی دوباره، جستجو، مصورسازی، شخصی‌سازی و نظام‌های توصیه‌گر است. <br>نتیجه‌گیری: با درک تعامل و جستجوی تعاملی، طراحی بهینه و ارزیابی کتابخانه‌های دیجیتالی امکان‌پذیر می‌شود. طراحان کتابخانه‌های دیجیتال با توجه به نوع مواد و منابع خود، می‌توانند از انواع تعاملات بهره ببرند. کتابداران نیز با آشنایی با انواع تعاملات قادر خواهند بود به کاربران آموزش‌های لازم را در این زمینه ارائه دهند تا آن‌ها بتوانند به نحو مؤثرتری کار جستجو و بازیابی را انجام دهند. Background and Aim: Interaction in a digital library help users locating and accessing information and also assist them in creating knowledge, better perception, problem solving and recognition of dimension of resources. This paper tries to identify and introduce the components and elements that are used in interaction between user and system in search and retrieval of information in digital library. <br>Method: This paper investigate the different studies in the field of interactive search of digital library by the library approach and also identifies capabilities that can be used in digital library by the use of heuristic methods. <br>Results: The components of identified, interactive search including: 1. Interaction before search including using directories, applying ontology, and filtering. 2. Interaction in the time of search including annotation, suggesting the interactive terms by the use of subjective thesaurus. Syndicate list, colon searching, filtering. Interaction after search: motion, fragment, copying, collecting, cutting, segmentation, probing, rearrangement, re illustration, searching, visualization based on graph, personalization and recommendation systems. <br>Conclusion: With perception of interaction and interactive search, the efficient design and evaluation of digital library can be done. The designers of digital libraries can use different interaction according their resources. Librarian also can familiar with different interaction and would be able to give their users necessary education until they can search and retrieval efficiently. کتابخانه‌های دیجیتالی , جستجوی تعاملی , جستجوی اطلاعات , ارزیابی نظام‌های بازیابی , Digital library , Interactive search , Interaction , Information search , Evaluation of retrieval systems , 91 104 http://hii.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3-6&slc_lang=fa&sid=1 Faeze Delghandi فائزه دلقندی fdelghandi@gmail.com 100319475328460015 100319475328460015 Yes عضو هیئت علمی دانشگاه پیام نور Ghasem Azadi Ahmadabadi قاسم آزادی احمدآبادی 100319475328460016 100319475328460016 No پژوهشگر دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی