اکبر مجیدی، فائقه محمدی قاضیجهانی، فاطمه نجفوند دریکوندی،
دوره 12، شماره 3 - ( 9-1404 )
چکیده
هدف: هدف پژوهش حاضر کشف نقش واسطهای تفکر انتقادی در رابطه میان ذهنآگاهی و رفتار اطلاعیابی برخط دانشآموزان مقطع متوسطه دوم شهرستان خرمآباد بود.
روش: پژوهش حاضر به لحاظ هدف کاربردی و از نظر شیوه گردآوری دادهها از نوع توصیفی - همبستگی با رویکرد معادلات ساختاری است. جامعه آماری پژوهش شامل تمام دانشآموزان پسر و دختر مقطع متوسطه دوم شهرستان خرمآباد در سال تحصیلی 1403-1402 به تعداد 11000 نفر بود که 386 نفر از آنها به روش نمونهگیری تصادفی خوشهای به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار پژوهش پرسشنامه تفکر انتقادی ریکتس (2003)، مقیاس ذهنآگاهی ریان و براون (2003) و پرسشنامه رفتار اطاعیابی کریمی (1390) بود که پایایی آنها به ترتیب 0.75، 0.80 و 0.74 بهدست آمد. دادهها با استفاده از فنون آمار توصیفی و آزمون همبستگی اسپیرمن و مدلسازی معادلات ساختاری از طریق نرمافزار اسپیاساس نسخه 22 و اسمارت پیالاس تحلیل شدند.
یافتهها: نتایج آزمون همبستگی اسپیرمن نشان داد که رابطه معناداری میان ذهنآگاهی و تفکر انتقادی با رفتار اطلاعیابی برخط دانشآموزان وجود دارد. تحلیل مدلسازی معادلات ساختاری به روش اسمارت پیالاس نشان داد که همه متغیرها از پایایی بالایی برخوردارند. پایایی ترکیبی و ضریب آلفای کرونباخ و میانگین واریانس استخراجی در مورد همه متغیرها بالاتر از 0.7 است و نشان میدهد که ابزار پژوهش حاضر، برازش مناسبی دارد. ذهنآگاهی به طور غیرمستقیم از طریق نقش تفکر انتقادی بر رفتار اطلاعیابی برخط تأثیر دارد و قادر به پیشبینی 3/91 درصد از رفتار اطلاعیابی است. بنابراین تأثیر ذهنآگاهی از طریق نقش واسطهای تفکر انتقادی بر رفتار اطلاعیابی برخط دانشآموزان تأیید شد.
نتیجهگیری: ذهنآگاهی از طریق نقش واسطهای تفکر انتقادی بر رفتار اطلاعیابی دانشآموزان تأثیر دارد، بر این اساس ارائه تمرینهای ذهنآگاهی به دانشآموزان میتواند زمینه تقویت تفکر انتقادی و بهبود رفتار اطلاعیابی دانشآموزان را فراهم نماید.
