تعامل انسان و اطلاعات

آسیب شناسی کاربردهای هوش مصنوعی در آموزش با استفاده از روش تحلیل سوآت

افشین متقی دستنائی

هدف: ایده ایجاد ماشین های هوشمند و هوش مصنوعی از قرن ها پیش وجود داشته و حداقل به قرن چهاردهم می رسد. با این که کاربرد هوش مصنوعی در آموزش یک رشته بسیار جدید است، اما در طول 25 سال گذشته هوش مصنوعی دستاوردهایی در برخی زمینه ها داشته که بر آموزش نیز تأثیر گذارده که البته انتقاداتی نیز علیه خوش بینی بیش از حد نسبت به تحقیقات هوش مصنوعی معاصر مطرح شده است. تحقیقات کمی در مورد انتظارات از نقش هوش مصنوعی در آموزش و تأثیر بالقوه آن بر آموزش انجام شده است. هدف این مطالعه تحلیل و بررسی نقش هوش مصنوعی در آموزش است. سوال اصلی تحقیق این است که نقاط قوت، ضعف و نیز فرصت ها و تهدیدات اجرای گسترده هوش مصنوعی در آموزش کدامند ؟
روش: این مطالعه با استفاده از روش تحلیل سوآت انجام شده است و روش جمع آوری داده های آن نیز کتابخانه ای است.
یافته ها: یافته های پژوهش نشان می دهد که در مورد نقش هوش مصنوعی در آموزش معاصر هم فرصت ها و هم تهدیدهایی وجود دارد. از جنبه های مختلف به نظر می رسد که هوش مصنوعی حالتی تبلیغاتی دارد، اما مانند سایر حوزه های تبلیغاتی، پتانسیل رشد با کاربردهای مشخص در فعالیت های آموزشی و یادگیری را دارد.
نتیجه گیری: نتایج پژوهش نشان می دهد که آگاهی از هوش مصنوعی و مطالعه در مورد نقش هوش مصنوعی در آموزش خطر جایگزینی آموزش مصنوعی به جای استفاده از هوش مصنوعی در آموزش را کم رنگ تر خواهد کرد.

ارائه مدل اشتراک دانش بین‌نسلی برای صنعت لیزینگ خودرو

محمد خندان

هدف:پژوهش حاضر با هدف طراحی مدلی برای اشتراک دانش بین نسلی در راستای تحقق شناسایی ابعاد و رتبه بندی عوامل و مؤلفه های مؤثر بر اشتراک دانش بین نسلی در صنعت لیزینگ خودرو صورت پذیرفته است.
روش: این پژوهش کاربردی است که با روش آمیخته اکتشافی انجام شده است. جامعه آماری پژوهش حاضر به دو بخش تقسیم شده است، در بخش اول (کیفی) جامعه آماری متشکل از 17 نفر از کارشناسان و خبرگان صنعت لیزینگ بود که به روش هدفمند انتخاب شدند و در بخش دوم (کمی)، جامعه آماری 970 نفر از کارکنان مشغول به کار صنعت لیزینگ خودرو بودند، که بر اساس فرمول کوکران و 22% افزایش حداقل نمونه، 336 نفر به روش تصادفی ساده به عنوان نمونه انتخاب شدند. نحوه گردآوری داده ها به روش کتابخانه ای و میدانی با ابزارهای مصاحبه نیمه ساختاریافته و پرسشنامه بود. برای تجزیه و تحلیل داده های بدست آمده از نرم افزارهای MAXQDA وSMART PLS استفاده شد.
یافته ها: یافته های به دست آمده نشان داد که مولفه های تسهیم دانش، محیط بیرون، نوآوری، آینده نگری، واکنش، تحلیلی، حاکمیت فناوری اطلاعات، ساختار سازمانی، سازمان یادگیرنده، یادگیری سازمانی، مدیریت دانش بر اشتراک دانش بین نسلی در صنعت لیزینگ تاثیر مستقیم و معنی‏داری دارند.
نتیجه ‏گیری: با توجه به تجزیه و تحلیل بدست آمده و شناسایی مولفه های (تسهیم دانش، محیط بیرون، نوآوری، آینده نگری، واکنش، تحلیلی، حاکمیت فناوری اطلاعات، ساختار سازمانی، سازمان یادگیرنده، یادگیری سازمانی، مدیریت دانش)، می توان چنین نتیجه گیری کرد که تمامی این مولفه ها، مدلی مناسب برای بهبود عملکرد صنعت لیزینگ خودرو است و توصیه می شود این مدل برای پیشبرد اهداف و موفقیت این صنعت مدنظر قرار گیرد.

مطالعات تعامل انسان با تکنولوژی بلاک‌چین در ایران

مهدی اکبری گلزار

هدف: مقالات متعددی با استفاده از روش فراترکیب به مرور نظام مند مطالعات صورت گرفته در حوزه بلاک چین در کشور پرداخته اند که تمرکز همه آنها بر مرور مقالات خارجی است. باتوجه به رشد و فراگیری تکنولوژی بلاک چین در کشور و افزایش دامنه تحقیقات داخلی در رابطه با آن، یک بررسی نظام مند از تحقیقات صورت گرفته در داخل کشور نیز ضروری به نظر می رسید. در همین راستا، هدف این مقاله مرور سیستماتیک مقالات داخلی در حوزه بلاک چین با تمرکز بر حوزه مطالعاتی تعامل انسان-کامپیوتر (HCI) می باشد.
روش: در این مطالعه 985 مقاله با معیارهای جستجوی تعیین شده با روش فراترکیب کیفی شناسایی شدند که پس از اعمال فیلترهای هدفمند در نهایت به 111 مقاله نهایی منجر گردید. تمرکز این بررسی خلاصه کردن ادبیات HCI در مورد تکنولوژی بلاک چین است. مرور ادبیات در چهار مرحله جامع، با پیروی از پروتکل مرور سیستماتیک PRISMA سازماندهی گردید و سپس داده های گردآوری شده تحلیل مضمون شدند.
یافته ها: مقالات مرتبط با تعامل انسان با تکنولوژی بلاک چین در چهار دسته بندی موضوعی که هر کدام به سه ریز موضوع مجزا تقسیم می شوند، تقسیم بندی شدند که عبارتند از، 1. اقتصاد غیرمتمرکز و قرادادهای هوشمند 2. درک و مشارکت کاربران از تکنولوژی بلاک چین و رمزارزها 3. کاربرد تکنولوژی بلاک چین در یک زمینه خاص 4. مسائل فقهی و حقوقی حول بلاک چین و رمزارزها.
نتیجه گیری: علی رغم رشد بسیار خوب مطالعات در رابطه با تکنولوژی بلاک چین و رابطه انسان با آن در ایران، همچنان فضای حاکم بر این مطالعات با فضای بین المللی تفاوت عمده ای دارد و پژوهشگران داخلی این حوزه می بایست توجه بیشتری به حوزه های فنی-اجتماعی نوظهور و تحقیقات میان رشته ای آن و همچنین تحولات پرسرعت حوزه تکنولوژیک جهت فهم بهتر حیات اجتماعی بشر داشته باشند

چارچوب ابعاد و مؤلفه‌های حکمرانی برای اعمال به صنعت فناوری مالی

علیرضا مؤتمنی

هدف: حکمرانی در طول قرن ها در سطوح مختلف حاکمیتی مورد توجه بوده است. افزایش چالش های جدید از ظهور و توسعه صنعت فناوری مالی (فین تک) نیز نیاز به یک چارچوب حکمرانی مناسب را بیش از پیش آشکار نموده است. مطالعات کنونی حکمرانی در فین تک عمدتاً پیرامون مسائل داخلی آن در سطح سازمانی است و نیاز به حکمرانی کلان برای فین تک کاملاً مشهود است. بنابراین، پرسش پژوهش کنونی این است که ابعاد و مؤلفه های حکمرانی برای اعمال به صنعت فناوری مالی کدام هستند و بر اساس آن، تعیین چارچوب ابعاد و مؤلفه های حکمرانی انجام گیرد.
روش پژوهش: روش انجام این پژوهش، آمیخته است. در بخش کیفی با استفاده از روش فراترکیب و تحلیل محتوا، موضوعات مختلف پراکنده در مورد حکمرانی، فین تک و حکمرانی فین تک جمع آوری و تقسیم بندی شدند. در بخش کمّی نیز از روش دلفی فازی برای اعتبارسنجی مؤلفه ها و سپس، تحلیل عاملی اکتشافی برای استخراج همبستگی نهان میان مؤلفه ها استفاده شد.
یافته ها: یافته های حاصل از تحلیل محتوای ادبیات، شامل مؤلفه های احصا شده در هفت مؤلفه شامل آینده نگاری، سیاست گذاری، تسهیل گری، تنظیم گری ، زیرساخت دهی، پایش و ارزیابی بود. مطابق نتایج تحلیل، هر هفت مؤلفه توسط خبرگان تأیید شدند و از آنها سه بُعد شامل تدبیر، تمهید و تنظیم استخراج شدند. بنابراین، چارچوب ابعاد حکمرانی دربردارنده تدبیر متشکل از آینده نگاری، سیاست گذاری، تمهید شامل تسهیل گری، تنظیم گری و زیرساخت دهی و در نهایت تنظیم شامل پایش و ارزیابی هستند.
نتیجه گیری: چارچوب ابعاد و مؤلفه های حکمرانی برای شفافیت در وظایف حکمران نسبت به صنعت فناوری مالی، بسیار حائز اهمیت است. با ابتناء به این چارچوب، حکمرانان می توانند حکمرانی فین تک را محقق نمایند و صنعت فناوری مالی نیز نسبت به آنچه حکمران در قبال وی وظیفه دارد؛ آگاه خواهدگشت.

ارزیابی رابط کاربر صفحات وب فارسی موزه های ایران

یعقوب نوروزی

زمینه و هدف: مقاله با هدف ارزیابی رابط کاربری صفحات وب فارسی موزه های ایران انجام شد.
روش پژوهش: پژوهش از نوع کاربردی است و به روش پیمایشی از نوع ارزیابی مکاشفه ای انجام شده است. جامعه آماری پژوهش شامل 10 وب سایت موزه ای تحت نظارت وزارت میراث فرهنگی ایران است. ابزار پژوهش سیاهه ارزیابی بر اساس معیارهای موجود در متون و منابع مشتمل بر 10 شاخص اصلی و 103 مؤلفه فرعی است. برای تجزیه و تحلیل داده ها از آزمون های ویلکاکسون و فریدمن استفاده شد.
یافته ها: یافته ها نشان داد که از بین 10 شاخص اصلی، معیارهای سادگی، تصحیح خطا و زبان رابط کاربری به ترتیب 100%، 98.13 % و 97.51 % امتیاز را کسب کردند. معیارهای کنترل کاربر و جستجو به ترتیب با 21.9 درصد و 26.83 درصد کمترین انطباق را با مولفه های سیاهه ارزیابی داشتند. در بین جامعه آماری. سایت موزه نیاوران با 71.71 % بالاترین سطح انطباق کیفی و موزه ارتباطات ایران با 42.52% کمترین میزان انطباق کیفی را با سیاهه ارزیابی داشت. نتایج حاصل از بررسی فرضیه پژوهش نشان داد سایت های موزه ای مورد مطالعه در رعایت شاخص های ارزیابی رابط کاربری با هم تفاوت دارند و وب سایت موزه های مورد مطالعه از نظر رعایت شاخص ها متفاوت عمل کرده اند.
نتیجه گیری: نتایج نشان داد که سایت های مورد مطالعه توانسته اند در مورد معیارهای راهنمایی، نمایش اطلاعات و راهنمایی امتیاز بالای50 % کسب کنند اما در مورد معیارهای جستجو، انسجام، طراحی صفحه، رابط کاربری، کنترل کاربر و تصحیح خطا امتیاز کمتر از50 % را کسب کرده بودند. با توجه به نقش و اهمیتی که این معیارها در بالا بردن رضایت کاربران از وب سایت موزه ها دارند، ارتقاء وضعیت موجود از سوی متولیان وب سایت موزه های مورد مطالعه توصیه می گردد.

امنیت و حریم خصوصی کاربران شبکه‌های اجتماعی: بررسی عوامل فردی

خدیجه آکار

زمینه و هدف: حجم عظیم داده ها و اطلاعات در حال گردش در شبکه های اجتماعی در کنار محبوبیت و گستردگی استفاده از آن ها، این شبکه ها را در معرض خطرات امنیتی متعددی قرار می دهد. بنابراین امروزه امنیت و حریم خصوصی کاربران به یکی از مهم ترین مسائل در شبکه های اجتماعی تبدیل شده است. عوامل زیادی بر روی امنیت و حریم خصوصی کاربران در شبکه های اجتماعی اثرگذارند که این پژوهش از آن میان، به بررسی نقش عوامل فردی در رفتارهای مرتبط با امنیت و حریم خصوصی کاربران در شبکه های اجتماعی پرداخته است.
روش پژوهش: روش این پژوهش کاربردی، توصیفی (از نوع پیمایشی) بود. گردآوری داده ها با استفاده از پرسش نامه محقق ساخته و در نمونه ای به حجم 375 نفر از جامعه دانشجویان کارشناسی و کارشناسی ارشد و دکتری دانشگاه بیرجند و به روش نمونه گیری تصادفی طبقاتی نسبتی انجام شد. روایی پرسش نامه با تأیید متخصصان موضوعی و اساتید حاصل و برای آزمون پایایی از آزمون آلفای کرونباخ (876 /0) استفاده شد.
یافته ها: میانگین میزان آگاهی کلی کاربران از امنیت و حریم خصوصی در شبکه های اجتماعی به طور معناداری کمتر از حد مطلوب بود در حالی که میانگین میزان اهمیت دادن کلی کاربران به امنیت و حریم خصوصی در شبکه های اجتماعی بیشتر از حد مطلوب بود. میزان انجام رفتارهای مرتبط با عوامل فردی در نزد پاسخگویان کمتر از حد انتظار بود. همچنین میانگین متغیرهای تجربه حمله، تغییرات موفقیت آمیز حریم خصوصی، دفعات بازدید، توانایی و مهارت های فناوری و سهولت درک شده به طور معناداری کمتر از حد مطلوب به دست آمد؛ اما متغیرهای اعتماد به سامانه، سود درک شده، خطر درک شده و اهمیت درک شده به طور معناداری بیشتر از حد مطلوب بود. علاوه بر این بررسی متغیرهای جمعیت شناختی نشان داد که در همه متغیرهای مورد بررسی بانوان نمره بالاتری از آقایان دریافت کردند. همچنین نمره دانشجویان کارشناسی از دو مقطع بالاتر از خودشان، در همه متغیرها بیشتر بود.
نتیجه گیری: اگرچه پاسخگویان برای مباحث مرتبط با امنیت و حریم خصوصی اهمیت زیادی قائل بودند، اما آگاهی آن ها به بسیاری از این مباحث کمتر از حد انتظار بود. همچنین آزمودنی های این پژوهش در حدی که انتظار می رفت، رفتارهای مربوط به عوامل فردی مرتبط با امنیت و حریم خصوصی در شبکه های اجتماعی را انجام نمی دادند.