تعامل انسان و اطلاعات

واکاوی تجربه زیسته زنان سرپرست خانوار توانمند در زمینه اقتصادی

سروش فتحی

هدف: پژوهش حاضر بر آن است که تجربه ی زیسته ی زنان سرپرست خانوار توانمند در زمینه ی اقتصادی را به صورت کیفی مورد مداقه قرار داده تا بتواند از فرآیند زیسته ی آنها الگو یا مدلی بومی استخراج کرده که دیگر زنان سرپرست خانوار نیز بهره ببرند.
روش پژوهش: جهت انجام مصاحبه، از روش نمونه گیری گلوله برفی استفاده شده است. مصاحبه ها به صورت حضوری و تا رسیدن به نقطه اشباع توسط محقق انجام شد. از این رو پژوهشگر تا مرحله ی اشباع نظری با 13نفر زن سرپرست خانوار توانمند در زمینه ی اقتصادی مصاحبه انجام داده است.
یافته ها: بصورت کلی 157کد باز، 42 محوری ، 15 کد انتخابی و یک مقوله محوری از مصاحبه های استخراج گردید. نتایج حاصل نشان داد مقوله عِلّی،نیازمالی و عدم تأمین نیازهای اساسی و نابسامانی خانواده تأثیر به سزایی داشته است. وجود سازمان های حمایتی و خیریه ها، قوانین حمایت از زنان سرپرست خانوار، دریافت تسهیلات از سازمان حمایت کننده جز مقولات مداخله گر می باشد. همچنین تعهدات خانوادگی زیاد و عدم حمایت اجتماعی و خانوادگی به عنوان مقوله ی زمینه ای شناخته شد. در این بین راهبردهایی برای زنان سرپرست خانوار وجود دارد که از جمله بهره گیری از خدمات و تسهیلات حمایتی سازمان های دولتی و خیریه ها، دریافت آموزش مهارت های اقتصادی و اجتماعی، استفاده از تسهیلات و برنامه ها و خدمات را می توان نام برد. همین امر باعث شده که آثار و پیامدهایی از جمله افزایش درآمد و اشتغال زایی، کاهش تنش های خانوادگی و اجتماعی را در پی داشته باشد. مقوله محوری نیازبه توانمندی اقتصادی است. زنان سرپرست خانوار توانمند در زمینه ی اقتصادی از ابتدا تجربه و مهارت اقتصادی کافی و حتی آمادگی لازم جهت سرپرست شدن را نداشتند.
نتیجه گیری: توانمندی اقتصادی سبب کاهش محرومیت و ملحق شدن آنان به گروه های اجتماعی شده است. که پیامد ارتقا موقعیت اجتماعی و اقتصادی را نیز به همراه داشته است.

ارزیابی تجربۀ تعامل کاربران با نمادها و نشانه‌های تصویری در گرافیک وب‌سایت‌ها و اپلیکیشن‌ها: مرور نظام‌مند

رحمان معرفت

زمینه و هدف: رابط کاربر، واسطه بین محیط رایانه ای و انسان بوده و توجه به عناصر گرافیکی و معیارهای طراحی، رضایت کاربران را در پی دارد. این پژوهش، مقالات فارسی منتشرشده در حوزه تجربۀ کاربری در نمادها و نشانه های تصویری در گرافیک وب سایت و اپلیکیشن را بررسی نموده است.
روش: این پژوهش بر مبنای روش پریزما، از طریق مطالعه مرور نظام مند انجام شده است. پس از جستجوی اولیه، تعداد 86 مقاله منتشرشده در پایگاه ها اطلاعاتی و نشریه های فارسی زبان و نیز کنفرانس های این حوزه، به دست آمد که پس از غربالگری، 61 مقاله جهت مطالعه و تحلیل، انتخاب شدند.
یافته ها: به طورکلی 132 پژوهشگر در این حوزه فعالیت نمودند که این مجموعه را، 83 نفر مرد و 49 نفر زن تشکیل می دهند. میزان مشارکت مردان (63%) و زنان (37%) اندازه گیری شد. سه نشریه کتابداری و اطلاع رسانی با فراوانی 9 مقاله، تعامل انسان و اطلاعات 8 مقاله و مطالعات ملی کتابداری و سازمان دهی اطلاعات با 7 مقاله بیشترین منابع انتشاردهنده مقاله در حوزه تجربه کاربری در نمادها و نشان های تصویری در گرافیک وب سایت و اپلیکیشن بودند. گرچه استفاده از هر سه رویکرد کمّی، کیفی و ترکیبی در بین پژوهشگران حوزه تجربه کاربری در نمادها و نشانه های تصویری در گرافیک وب سایت و اپلیکیشن مرسوم است اما بیشتر پژوهش های صورت گرفته در این حوزه از روش های پیمایشی و رویکرد کمّی بهره برده اند.
نتیجه گیری: تحلیل موضوعی منابع منتشرشده در حوزه موضوعی تجربه کاربری در نمادها و نشانه های تصویری در گرافیک وب سایت و اپلیکیشن نشان داد که نویسندگان این حوزه به موضوعاتی همچون اپک، اپلیکیشن، احساس و ادارک مشتری، رابط کاربر گرافیکی، بازی موبایلی، پایگاه های اطلاعاتی، پژوهش های شناختی، تجربه کاربری، تعامل انسان و رایانه، تلفن همراه، رایانه، ردیاب های چشمی، رسانه تعاملی، رسم الخط فارسی، طراحی رابط کاربر گرافیکی، طراحی وب سایت، فرهنگ بصری دیجیتال، فناوری رسانه، کاربردپذیری رابط کاربری و.. در مقالات و آثار خود پرداخته اند.

اثر فناوری اطلاعات و ارتباطات بر عملکرد شرکت‌های نوپا صنعت گردشگری از طریق تلفیق دانش و آموزش و یادگیری کارکنان

یزدان شیرمحمدی

هدف: توسعه مقصدهای گردشگری تا حد زیادی به عملکرد و فعالیت استارت آپ های گردشگری بستگی دارد. شناخت عوامل مؤثر بر موفقیت استارت آپ های گردشگری می تواند به عنوان مسئله ای مهم در این حوزه تلقی شود. بنابراین این مطالعه باهدف بررسی اثر فناوری اطلاعات و ارتباطات بر عملکرد استارت آپ های گردشگری شهر تهران از طریق تلفیق دانش و آموزش، نوآوری باز، مدیریت دانش و استراتژی بازاریابی انجام گرفت.
روش پژوهش: جامعه آماری تحقیق مدیران و کارکنان استارت آپ های گردشگری شهر تهران هست که با استفاده روش نمونه گیری در دسترس تعداد 280 نفر به عنوان نمونه انتخاب شد. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه استاندارد بود که پایایی آن از طریق آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی و روایی آن از طریق روایی محتوا و روایی سازه مورد تائید قرار گرفت. برای تحلیل داده ها از معادلات ساختاری به روش حداقل مربعات جزئی و نرم افزار SmartPLS استفاده شد.
یافته ها: نتایج تحقیق نشان داد که فناوری اطلاعات و ارتباطات اثر معناداری بر مدیریت دانش، تلفیق دانش خارجی و نوآوری بازدارد. تلفیق دانش خارجی اثر معناداری بر مدیریت دانش دارد اما تأثیر نوآوری باز بر مدیریت دانش مورد تائید قرار نگرفت. همچنین مدیریت دانش و نوآوری خدمات اثر معناداری بر عملکرد استارت آپ های گردشگری شهر تهران دارد و تأثیر نوآوری خدمات بر عملکرد استارت آپ های گردشگری مورد تائید قرار گرفت. اما استراتژی بازاریابی ارتباط معناداری با عملکرد استارت آپ های گردشگری ندارد.
نتیجه گیری: درنهایت نتایج نشان داد که استراتژی بازاریابی نقش تعدیل گری در ارتباط بین نوآوری خدمات و عملکرد استارت آپ های گردشگری شهر تهران دارد.

واکاوی وضعیت فقر اطلاعاتی بهورزهای خانه‌های بهداشت بر پایه نظریه چتمن

سمیه سادات آخشیک

هدف: هدف مطالعه، واکاوی وضعیت فقر اطلاعاتی بهورزهای شهر تهران بود. پرسش اصلی پژوهش بررسی وضعیت فقر اطلاعاتی آن ها بر اساس مؤلفه های نظریه فقر اطلاعاتی چتمن بود.
روش: روش این مطالعه پیمایشی، شامل شناسایی و تحلیل مؤلفه های فقر اطلاعاتی بود. جامعه آماری شامل 154 بهورز بود. نمونه گیری با روش تصادفی طبقه بندی شده، و گردآوری داده ها با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته انجام شد.
یافته ها: میان مؤلفه های فقر اطلاعاتی، مؤلفه «فریب» با بالاترین میانگین، نشان دهنده تلاش بهورزها برای نمایش واقعیتی نادرست بود. «پنهان کاری» یعنی عدم افشای اطلاعات، در رتبه دوم و پس ازآن «ربط موقعیتی» قرار داشت که بیانگر گزینش اطلاعات توسط بهورزها بود. «خطرگریزی» با پایین ترین میانگین، نشان از واهمه بهورزها از پیامدهای اطلاع یابی داشت.
نتیجه گیری: بیشترین بهورزها در گروه فریب کار قرار گرفتند. گروه دوم متعلق به افرادی بود که سودمندی اطلاعات را با موقعیت خود سنجیده اند. دسته سوم به گروه پنهان کار اختصاص داشت درحالی که کمترین تعداد در گروه خطرگریز قرار داشتند. قرارگیری برخی بهورزها در دودسته، به همپوشانی برخی از مؤلفه ها اشاره داشت، بنابراین افراد به سادگی در یک الگوی خاص قرار نمی گیرند و ممکن است در شرایط مختلف به طور متفاوتی عمل کنند. همچنین، مؤثرترین عامل بر فریبکاری، کاهش خطر جست وجوی اطلاعات و بی اعتمادی بود. ارزشمندی اطلاعات و استفاده از اطلاعات خودی ها در ربط موقعیتی تأثیر به سزایی داشت. مقابله با کمبود مهارت های پردازش اطلاعات و بی اعتمادی انگیزه اصلی پنهان کاری بود. عوامل تأثیرگذار بر خطرگریزی، نامرتبط دانستن اطلاعات و حفظ حریم خصوصی بود. بنابراین نیاز به ایجاد فرهنگی از شفافیت و اعتماد، دسترسی به اطلاعات مرتبط و زیرساخت های آموزشی احساس می شود

معیارهای ارزیابی و گزینش داده‌های پژوهشی برای حفظ و نگهداری در مخازن داده

معصومه کربلاآقایی کامران

هدف: هدف اصلی پژوهش حاضر شناسایی معیار های ارزیابی و گزینش داده های پژوهشی برای حفظ و نگهداری در مخازن داده براساس متون معتبر جهانی است.
روش: پژوهش حاضر با استفاده از روش فراترکیب و چارچوب سندلوسکی و باروسو (2007) انجام شده است. در جستجوی منابع از کلیدواژه های مرتبط برای یافتن پژوهش ها در پایگاه های ناشران مختلف و نیز جستجوی استنادی استفاده شده است تا جامعیت منابع شناسایی شده تأمین شود. همچنین با کنترل چند مرحله ای و اعمال معیارهای ورود و خروج از 3080 منبع، در نهایت 49 منبع انگلیسی انتخاب شدند. همچنین برای کنترل کیفیت کدهای استخراج شده و حفظ پایایی مدل طراحی شده از شاخص کاپا استفاده شده است.
یافته ها: معیارهای ارزیابی و گزینش داده های پژوهشی برای حفظ و نگهداری در مخازن داده در هشت مؤلفه شامل آماده سازی داده ها، کیفیت داده ها، شرایط فیزیکی و ویژگی های فنی، مدیریت و ویژگی های فراداده ای، اصول اخلاقی داده ها، معیارهای مربوط به مدرک، هماهنگی با اصول FAIR، و خط ومشی و مسائل پایگاه شناسایی شد که شامل 38 گویه بود.
نتیجه گیری: در این پژوهش معیارهای ارزیابی و گزینش داده های پژوهشی برای حفظ و نگهداری در مخازن داده براساس متون معتبر جهانی شناسایی شدند. به کارگیری این معیارها می تواند به حفظ و نگهداری پایدار داده ها در مخازن داده، ارتقای کیفیت داده ها و تقویت زیرساخت های پژوهشی منجر شود.

ارتباط سواد رسانه و استفاده و پذیرش اخبار از فضای مجازی در میان کتابداران کتابخانه‌های عمومی استان قم

مسعود بختیاری

هدف: این تحقیق در پی بررسی رابطه سواد رسانه ای با میزان استفاده از فضای مجازی و پذیرش اخبار رسانه ای در بین کتابداران است . استفاده از فضای مجازی و پذیرش اخبار رسانه ای مسائلی هستند که امروزه در بین کتابداران از اهمیت بیشتری برخوردار است .
روش: روش پژوهش از نوع مطالعات توصیفی - همبستگی بود. جامعه آماری تحقیق کلیه کتابداران کتابخانه های عمومی استان قم است که تعداد آن ها 112 نفر است و حجم نمونه به تعداد 80 نفر به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. برای گردآوری داده ها از پرسشنامه استفاده شد. روایی پرسشنامه ها با نظر اساتید و پایایی آن از طریق ضریب آلفای کرونباخ تأیید شد.
یافته ها: داده ها از طریق ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل واریانس یک طرفه در نرم افزار SPSS تحلیل شد. نتایج نشان داد بین سواد رسانه با میزان استفاده از فضا مجازی رابطه معنی داری وجود ندارد ٠٥/٠ p>. بین سواد رسانه ای و مؤلفه های آن با پذیرش اخبار رسانه ای رابطه منفی وجود دارد ٠١/٠p<. از بین متغیرهای جمعیت شناختی ، رابطه رشته تحصیلی باسواد رسانه ای و پذیرش اخبار رسانه ای و رابطه نوع رسانه با میزان استفاده از فضای مجازی و پذیرش اخبار رسانه ای معنی دار است.
نتیجه گیری: نتایج این پژوهش هم در حوزه نظری و هم کاربردی دستاوردهای قابل توجهی داشت به طوری که می توان با تقویت سواد رسانه ای، آگاهی و مهارت کتابداران را در زمینه اخبار و اطلاعات رسانه ای افزایش و پذیرش اخبار نادرست و غیرواقعی در فضای مجازی پیشگیری کرد.