http://hii.khu.ac.ir تعامل انسان و اطلاعات - مقالات نشریه - سال 1394 جلد2 شماره3 Yektaweb Collection - https://yektaweb.com fa 1394/9/10 http://system.khu.ac.ir/hii/browse.php?a_id=2513&sid=1&slc_lang=fa <p dir="RTL"><strong>زمینه و هدف</strong>: هدف این پژوهش بررسی عوامل مؤثر بر گرایش شیمیدان های ایرانی به عضویت در پرمخاطب ترین شبکه&not;های اجتماعی علمی است. بدین منظور، روند رشد عضویت در این شبکه ها و ویژگیهای جمعیت شناختی و همچنین متوسط تعداد مقالات، استناد و شاخص اچ شیمیدان های عضو بررسی و با شیمیدان های غیرعضو در شبکه های اجتماعی علمی آکادمیا، ریسرچ گیت و ریسرچر آی دی مقایسه شد.</p> <p dir="RTL"><strong>روش</strong>: یک پیمایش بر نمونه ای هدفمند از میان شیمیدان های عضو و غیرعضو در شبکه های اجتماعی علمی انجام شد. اعضایی برای بررسی انتخاب شدند که دست کم در یکی از سه شبکه علمی نامبرده، حداقل یک مقاله به اشتراک گذاشته بودند. اطلاعات نمونه مورد مطالعه از طریق جستجوی گسترده در وب و همچنین شبکه های مذکور صورت گرفت.</p> <p dir="RTL"><strong>یافته ها</strong>: شمار شیمیدان های ایرانی عضو شبکه های اجتماعی علمی اندک است و بر اساس نتایج آزمون خی دو، زنان عضو شبکه ها در مقایسه با مردان کم شمارترند. با این حال، شمار اعضا بر اساس مدلی نمایی از رشدی معنادار برخوردار بوده است همچنین وضعیت تحصیلی، وضعیت دانشگاهی و بهره وری علمی اعضا از شرایط مطلوبی برخوردار است.</p> <p><strong><span dir="RTL">نتیجه گیری</span></strong><span dir="RTL">: استقبال شیمیدانهای ایرانی، به ویژه زنان، از شبکه های اجتماعی علمی چندان بالا نبوده است. گرایش به این شبکه ها در میان دانشمندانی که از مرتبه دانشگاهی و سطح فعالیت علمی بالاتری برخوردارند، بیشتر است. در نتیجه، به منظور بهره برداری بیشتر از مزایای وب اجتماعی، ضروری است سیاستگزاران علمی کشور عضویت در شبکه های علمی را تشویق کنند و در عین حال امکان ارزیابی پژوهشگران بر پایه فعالیت آنان در این شبکه ها را بررسی نمایند.</span></p> هاجر ستوده http://system.khu.ac.ir/hii/browse.php?a_id=2514&sid=1&slc_lang=fa <p dir="RTL"><strong>زمینه و هدف</strong>: هدف از این پژوهش، بررسی نقش شبکه های اجتماعی مجازی در تبادلات علمی کتابداران سازمان های دولتی شهر تهران بوده است.</p> <p dir="RTL"><strong>روش</strong>: این پژوهش به روش پیمایشی تحلیلی صورت گرفت که اطلاعات به دست آمده از طریق نرم افزار <span dir="LTR">SPSS</span> مورد تحلیل قرارگرفته است. و جامعه آماری پژوهش شامل کتابداران 13 کتابخانه مرکزی دانشگاه های دولتی شهر تهران است. فن گردآوری داده ها، پرسشنامه محقق ساخته است. نمونه آماری شامل 245 کتابدار بود. از میان 245 پرسشنامه، 220 پرسشنامه عودت داده شد. برای تحلیل داده ها از آمار توصیفی (فراوانی، درصد فراوانی، میانگین و انحراف استاندارد) و برای معناداری تفاوت ها از آمار استنباطی (آزمون تی و تحلیل واریانس) استفاده شد.&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>یافته ها</strong>: یافته های منتج از پژوهش نشان داد که کمتر از 20% کتابداران، آموزش را در پیشبرد کاری خود مؤثر می دانند. همچنین به طور میانگین 3% کتابداران راغب به انتقال اطلاعات به همکاران خود می باشند. 5/35% از کتابداران با امکانات و خدمات شبکه های اجتماعی آشنایی دارند. ضریب همبستگی چندگانه 067/0 نشان از همبستگی ضعیف بین متغیر مستقل و وابسته (استفاده از شبکه و ارتقا دانش کتابداران) دارد. ضریب تعیین در این آزمون 004/0 می باشد که نشان از نقش کمتر متغیر &quot;استفاده از شبکه&quot; در تعیین واریانس متغیر ارتقای دانش دارد. ضریب همبستگی چندگانه 09/0 نشان دهنده همبستگی ضعیف بین متغیر مستقل و وابسته (استفاده از شبکه های اجتماعی، ارتقا شغلی کتابداران) می دهد. ضریب تعیین در این آزمون 008/0 می باشد که نشان از نقش کمتر متغیر استفاده از شبکه در تعیین واریانس متغیر وابسته یعنی ارتباط و همکاری دارد.</p> <p><strong><span dir="RTL">نتیجه گیری</span></strong><span dir="RTL">: نتایج به دست آمده نشان می دهد کتابداران کتابخانه های مرکزی دانشگاه های دولتی شهر تهران کمتر از شبکه های اجتماعی به صورت کاربردی استفاده می کنند و استفاده از شبکه های اجتماعی باعث ارتقا علمی و ارتقا شغلی کتابداران نمی شود. به عبارتی استفاده از شبکه های اجتماعی تأثیری در ارتقا علمی و شغلی کتابداران ندارد</span></p> طاهره امینی http://system.khu.ac.ir/hii/browse.php?a_id=2515&sid=1&slc_lang=fa <p dir="RTL"><strong>زمینه و هدف</strong>: هدف از انجام این پژوهش شناخت وضعیت موجود طبقه بندی کتب غیردرسی کودکان و نوجوانان در ایران و کسب نظر صاحب نظران در خصوص چگونگی بازنگری در طبقه بندی این کتب می باشد.</p> <p dir="RTL"><strong>روش</strong>: در این بررسی از روش کیفی استفاده شده است. ابزار تحقیق پرسشنامه محقق ساخته می باشد که بر مبنای اهداف تحقیق تدوین شده است. روش جمع آوری اطلاعات مصاحبه باز بر مبنای محورهای تعیین در پرسشنامه می باشد. جامعه آماری شامل ... نفر از نویسندگان، منتقدین، مترجمین کتب کودکان و نوجوانان می باشد که با استفاده از روش <span dir="LTR">Snowball</span> یا گلوله برفی انتخاب شده اند. نحوه تحلیل داده ها بر مبنای روش <span dir="LTR">SWOT</span> می باشد.</p> <p dir="RTL"><strong>یافته ها</strong>: یافته بیانگر این است که صاحب نظران در حوزه ادبیات کودکان و نوجوانان در چهار محور نقاط مثبت، نقاط منفی، فرصت ها و تهدید به نکاتی اشاره داشته اند. آنان بر این نظرند که امروزه استفاده از طبقه بندی سنی نمی تواند پاسخگوی نیاز این قشر سنی باشد. همچنین استفاده از رویکردهای روان شناختی و تربیتی بدون در نظر گرفتن ابعاد اجتماعی رشد کودکان و نوجوانان نمی تواند مبنای مناسبی برای تعیین طبقه بندی کتب باشد.</p> <p dir="RTL"><strong>نتیجه گیری</strong>: نتایج به دست آمده بیانگر این است که گرچه رویکرد حاکم بر نظرات مطرح شده، موافق با محدودیت سنی برای کودکان و نوجوانان برای استفاده از کتاب نیست، لکن برای استفاده از کتب ملاحظاتی را در نظر دارد و موافق با استفاده کودکان و نوجوانان از کتاب تحت شرایطی خاص می باشد. در این خصوص می توان از تعیین کف سنی، توجه به ویژگی های فرهنگی و اجتماعی، توجه به دانش به روز کودکان و نوجوانان، لحاظ نمودن نظرات این دو قشر در طبقه بندی کتب نام برد.</p> تهمینه شاوردی http://system.khu.ac.ir/hii/browse.php?a_id=2516&sid=1&slc_lang=fa <p dir="RTL"><strong>زمینه و هدف</strong>: با توجه به توسعه رسانه های اجتماعی در کتابخانه ها و ضرورت برخورداری کتابداران از سواد رسانه های اجتماعی، پژوهش حاضر باهدف تبیین دیدگاه ها و تجربه های کتابداران در خصوص سواد رسانه های اجتماعی و راهکارهای ارتقای آن صورت گرفته است.</p> <p dir="RTL"><strong>روش</strong>: این پژوهش یک مطالعه کیفی است که از طریق مصاحبه صورت گرفته است. جامعه ی آماری شامل ۴۰ نفر از کتابداران شاغل در کتابخانه های دانشگا هی منطقه سیستان است که ۱۴ نفر از این افراد با روش نمونه گیری در دسترس جهت مصاحبه انتخاب شدند. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از روش تحلیل محتوا انجام شده است.</p> <p dir="RTL"><strong>یافته ها</strong>: مضامینی همچون آگاهی شبکه ای ازجمله شناخت انواع رسانه های اجتماعی و شیوه ی صحیح استفاده از هر یک از آن<span dir="LTR"> </span>ها، آگاهی از حق مؤلف و رعایت حریم شخصی، مصرف نقادانه و ارزیابانه، تبادل اطلاعات و استفاده هدفمند از رسانه های اجتماعی ازجمله مسائلی بود که پاسخگویان در این پژوهش به عنوان مضامینی از سواد رسانه<span dir="LTR"> </span>های اجتماعی مورد اشاره قرار دادند. کتابداران مورد بررسی همچنین بر لزوم آموزش سواد رسانه های اجتماعی تأکید داشتند.</p> <p><strong><span dir="RTL">نتیجه گیری</span></strong><span dir="RTL">: برنامه های آموزش رسمی و غیررسمی سواد رسانه های اجتماعی می بایست به عنوان ضرورت اساسی جامعه اطلاعاتی به طور جدی دنبال گردد. استفاده صحیح و مناسب از رسانه</span> <span dir="RTL">های اجتماعی نیاز به فرهنگ سازی دارد. همچنین توجه پژوهشگران به تولید آثار کاربردی درزمینه ی سواد رسانه های اجتماعی به ویژه در ارتباط با جامعه کتابداری و اطلاع</span> <span dir="RTL">رسانی ضروری به نظر می</span> <span dir="RTL">رسد</span></p> مرضیه مروتی http://system.khu.ac.ir/hii/browse.php?a_id=2517&sid=1&slc_lang=fa <p><strong>ز</strong><strong style="line-height: 1.6em;">مینه و هدف</strong><span style="line-height: 1.6em;">: این مقاله، بنا دارد تا از طریق بررسی روش</span><span dir="LTR" style="line-height: 1.6em;"> </span><span style="line-height: 1.6em;">شناختی برخی از شاخص</span><span dir="LTR" style="line-height: 1.6em;"> </span><span style="line-height: 1.6em;">ترین پژوهش</span><span dir="LTR" style="line-height: 1.6em;"> </span><span style="line-height: 1.6em;">های صورت</span><span dir="LTR" style="line-height: 1.6em;"> </span><span style="line-height: 1.6em;">گرفته در حوزه رفتار اطلاع</span><span dir="LTR" style="line-height: 1.6em;"> </span><span style="line-height: 1.6em;">یابی در خارج از کشور و تدقیق در مراحل معرفی الگوهای اطلاع</span><span dir="LTR" style="line-height: 1.6em;"> </span><span style="line-height: 1.6em;">یابی مورد بررسی، چشم اندازی هر چند مختصر پیش روی پژوهشگران ایرانیِ این حوزه قرارداده و امکان مقایسه وضعیت روش</span><span dir="LTR" style="line-height: 1.6em;"> </span><span style="line-height: 1.6em;">شناختی این گونه مطالعات را در داخل و خارج از کشور فراهم آورد.</span></p> <p dir="RTL"><strong>روش</strong>: در مطالعه حاضر سعی شده تا به روش اسنادی، و بررسی متونِ نگاشته<span dir="LTR"> </span>شده در حوزه<span dir="LTR"> </span>های مرتبط با هریک از الگوهای اطلاع<span dir="LTR"> </span>یابی، خاستگاه<span dir="LTR"> </span>های روش<span dir="LTR"> </span>شناسانه هر الگو، به صورت جداگانه، مورد تحلیل قرارگیرد.</p> <p dir="RTL"><strong>یافته ها</strong>: بررسی<span dir="LTR"> </span>ها حکایت از آن دارد که پژوهشگران ایرانی، در مطالعات اطلاع<span dir="LTR"> </span>یابی خویش، از سنّت روش<span dir="LTR"> </span>شناختی حاکم بر پژوهش های تأثیرگذار این حوزه، که عمدتاً مبتنی بر رعایت اصل تنوع روش<span dir="LTR"> </span>شناختی هستند، غافل بوده و رویکردی کلیشه<span dir="LTR"> </span>ای (و گاه الگوبرداری صِرف از آثار دیگران) را در دستورکار قرارداده<span dir="LTR"> </span>اند. نکته تناقض<span dir="LTR"> </span>آمیز قضیه اینجا است که این بی<span dir="LTR"> </span>اعتنایی، در شرایطی صورت می<span dir="LTR"> </span>پذیرد که پژوهشگران ایرانی، بارها و بارها در بخش پیشینه مطالعات خود، به پژوهش<span dir="LTR"> </span>های تأثیرگذار گذشته ارجاع می-دهند بی<span dir="LTR"> </span>آنکه اندک نگاهی به روش<span dir="LTR"> </span>های بکارگرفته از سوی آن ها داشته باشند.</p> <p dir="RTL"><strong>نتیجه گیری</strong>: به کمک مطالعه<span dir="LTR"> </span>ی آثار نگاشته<span dir="LTR"> </span>شده در زمینه روش و روش<span dir="LTR"> </span>شناسی<span dir="LTR"> </span>های پژوهش در امتداد گستره وسیعی از رشته<span dir="LTR"> </span>های علمی، می توان به شیوه<span dir="LTR"> </span>ی استقرائی، به فهرستی از روش<span dir="LTR"> </span>های علمی دست<span dir="LTR"> </span>یافت و آن ها را به تناوب، در قالب پژوهش<span dir="LTR"> </span>های مستقل، به بوته آزمایش نهاد تا میزان توانمندی آن ها در مطالعاتی همچون مطالعات کاربران به اثبات برسد. کلید مشکلات موجود، ایجاد تنوع روش<span dir="LTR"> </span>شناختی است.</p> رضا مختارپور http://system.khu.ac.ir/hii/browse.php?a_id=2518&sid=1&slc_lang=fa <p dir="RTL"><strong>زمینه و هدف</strong>: بهره گیری از قابلیت های وب 2 در حوزه پژوهش و فرصت های متعددی را برای پژوهشگران به وجود آورده است. از طریق این امکانات، افراد قادر خواهند بود با یکدیگر در تعامل باشند و انتشارات خود را با طیف وسیعی از پژوهشگران دیگر، به اشتراک بگذارند. پژوهش حاضر باهدف شناسایی میزان فعالیت اعضای هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی در شبکه اجتماعی علمی ریسرچ گیت انجام شده است.</p> <p dir="RTL"><strong>روش</strong>: رویکرد به کار رفته در این مقاله، علم سنجی استفاده از آلتمتریکس بوده است. برای گردآوری داده ها از صفحه دانشگاه شهید بهشتی و مطالعه پروفایل اعضای هیئت علمی این دانشگاه در شبکه اجتماعی علمی ریسرچ گیت استفاده شد.</p> <p dir="RTL"><strong>یافته ها</strong>: یافته<span dir="LTR"> </span>های پژوهش نمایان ساخت که رشته<span dir="LTR"> </span>های شیمی، لیزر و پلاسما و فیزیک بیش ترین میزان حضور را در شبکه علمی ریسرچ گیت داشته اند. این مقاله نشان داد که رشته های علوم انسانی دانشگاه شهید بهشتی در شبکه ریسرچ گیت فعالیت جدی ندارند.</p> <p><strong><span dir="RTL">نتیجه گیری</span></strong><span dir="RTL">: هر چند معیارهای تولید علم و تعاملات پژوهشگران در حوزه های علمی مختلف چندان قطعی نیست اما به نظر می رسد که در عصر حاضر، تعامل هر چه بیشتر اساتید حوزه علوم انسانی با محیط وب و استفاده از قابلیت های آن برای پژوهش، به منظور انجام پژوهش یا ارتباط با سایر پژوهشگران می تواند به گستردگی این حوزه، هم افزایی دانش بین حوزه های علمی مختلف و پیدایش ایده های نوین در راستای انجام پژوهش، منجر شود. باید توجه داشت که در عصر جدید آموزش و پژوهش، وب گاه های شبکه های اجتماعی علمی نظیر: آکادمیا، ریسرچ گیت ومندلی، نقش اساسی در آموزش و توسعه پژوهش دارند</span></p> امیررضا اصنافی http://system.khu.ac.ir/hii/browse.php?a_id=2519&sid=1&slc_lang=fa <p dir="RTL"><strong>زمینه و هدف</strong>: افزایش کاربردپذیری سامانه های اطلاعاتی درگرو توجه به نیاز اطلاعاتی کاربران آن است. تعیین نیاز اطلاعاتی کاربران و توجه به خواست آنان در مراحل مختلف ایجاد و توسعه سامانه منجر به افزایش کاربران سامانه اطلاعاتی خواهد شد. یکی از سامانه های اطلاعاتی مهم در عرصه پژوهش و فناوری در کشور، سامانه های اطلاعاتی تحقیقاتی جاری یا کریس<span dir="LTR"> </span>ها&nbsp; هستند. کریس به صورت یکپارچه دسترسی پژوهشگران را به اطلاعات پژوهش و فناوری در سطح سازمان یا کشور فراهم می نماید. دو جزء مهم هر کریس مدل داده<span dir="LTR"> </span>ای و ابزارهای مدیریت اطلاعات پژوهشی هستند. مدل داده<span dir="LTR"> </span>ای استاندارد پیشنهاد شده برای کریس<span dir="LTR"> </span>ها قالب تبادلی استاندارد برای اطلاعات پژوهشی در اروپا یا به اختصار سریف&nbsp; است. هدف اصلی پژوهش حاضر منطبق نمودن مدل داده<span dir="LTR"> </span>ای سریف بر طبق نیازهای اطلاعاتی پژوهشگران داخلی است.</p> <p dir="RTL"><strong>روش</strong>: در پژوهش حاضر به صورت نظام مند به مرور منابع اطلاعاتی موجود در زمینه نیاز اطلاعاتی پژوهشگران پرداخته شده است. مرور نظام<span dir="LTR"> </span>مند در این پژوهش طی شش مرحله صورت گرفته است و تعداد 160 مدرک منحصربه فرد شامل 110 پایان<span dir="LTR"> </span>نامه و 46 مقاله و چهار طرح پژوهشی مورد بررسی قرار گرفتند. به منظور یکدستی در فرایند جمع آوری داده ها کاربرگه استانداردی طراحی و اطلاعات هر منبع در آن یادداشت گردید. سپس اطلاعات حاصل به صورت یکپارچه در یک فایل اکسل&nbsp; وارد شد.</p> <p dir="RTL"><strong>یافته ها</strong>: تحلیل منابع اطلاعاتی در دو بخش تحلیل کلی یا کتابسنجی و تحلیل محتوایی استخراج گردید. نتایج تحلیل در بخش کتابسنجی به نوعی تایید کننده نتایج پژوهش<span dir="LTR"> </span>های گذشته در کشور در این زمینه است. در قسمت تحلیل محتوایی در این پژوهش، نیازهای اطلاعاتی پژوهشگران ایرانی در قالب انواع وظایف و همچنین منابع مورد استفاده آنان بیان شده است و در نهایت این یافته<span dir="LTR"> </span>ها در قالب&nbsp; انواع موجودیت ها و عناصر فراداده ای مدل داده ای سریف، مدل داده ای استاندارد برای سامانه های اطلاعاتی تحقیقاتی، ارائه شده است.</p> <p><strong><span dir="RTL">نتیجه گیری</span></strong><span dir="RTL">: به طور کلی می توان گفت پژوهشگران داخل کشور نیازمند اطلاعات خروجی های پژوهش در قالب منابع اطلاعات رسمی مانند کتاب، مجله، مقاله هستند و به روز بودن داده های سامانه اطلاعاتی تحقیقاتی جاری برای آنان اهمیت بسیاری دارد</span></p> مجید نبوی