Human Information Interaction

fa نقش واسطه‌ای تفکر انتقادی در رابطه میان ذهن‌آگاهی و رفتار اطلاع‌یابی برخط دانش‌آموزان Mediating role of critical thinking in the relationship between mindfulness and online information-seeking behavior among students تخصصي Special پژوهشي Research هدف: هدف پژوهش حاضر کشف نقش واسطه‌ای تفکر انتقادی در رابطه میان ذهن‌آگاهی و رفتار اطلاع‌یابی برخط دانشآموزان مقطع متوسطه دوم شهرستان خرم‌آباد بود. روش: پژوهش حاضر به لحاظ هدف کاربردی و از نظر شیوه گردآوری داده‌ها از نوع توصیفی - همبستگی با رویکرد معادلات ساختاری است. جامعه آماری پژوهش شامل تمام دانش‌آموزان پسر و دختر مقطع متوسطه دوم شهرستان خرم‌آباد در سال تحصیلی 1403-1402 به تعداد 11000 نفر بود که 386 نفر از آنها به روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار پژوهش پرسشنامه تفکر انتقادی ریکتس (2003)، مقیاس ذهن‌آگاهی ریان و براون (2003) و پرسشنامه رفتار اطاع‌یابی کریمی (1390) بود که پایایی آنها به ترتیب 0.75، 0.80 و 0.74 به‌دست آمد. داده‌ها با استفاده از فنون آمار توصیفی و آزمون همبستگی اسپیرمن و مدلسازی معادلات ساختاری از طریق نرم‌افزار اس‌پی‌اس‌اس نسخه 22 و اسمارت پی‌ال‌اس تحلیل شدند. یافته‌ها: نتایج آزمون همبستگی اسپیرمن نشان داد که رابطه معناداری میان ذهن‌آگاهی و تفکر انتقادی با رفتار اطلاع‌یابی برخط دانش‌آموزان وجود دارد. تحلیل مدلسازی معادلات ساختاری به روش اسمارت پی‌ال‌اس نشان داد که همه متغیرها از پایایی بالایی برخوردارند. پایایی ترکیبی و ضریب آلفای کرونباخ و میانگین واریانس استخراجی در مورد همه متغیرها بالاتر از 0.7 است و نشان می‌دهد که ابزار پژوهش حاضر، برازش مناسبی دارد. ذهن‌آگاهی به طور غیرمستقیم از طریق نقش تفکر انتقادی بر رفتار اطلاع‌یابی برخط تأثیر دارد و قادر به پیشبینی 3/91 درصد از رفتار اطلاع‌یابی است. بنابراین تأثیر ذهن‌آگاهی از طریق نقش واسطه‌ای تفکر انتقادی بر رفتار اطلاع‌یابی برخط دانش‌آموزان تأیید شد. نتیجه‌گیری: ذهن‌آگاهی از طریق نقش واسطه‌ای تفکر انتقادی بر رفتار اطلاع‌یابی دانش‌آموزان تأثیر دارد، بر این اساس ارائه تمرین‌های ذهن‌آگاهی به دانش‌آموزان می‌تواند زمینه تقویت تفکر انتقادی و بهبود رفتار اطلاع‌یابی دانش‌آموزان را فراهم نماید. Purpose: This study aimed to investigate whether critical thinking mediates the relationship between mindfulness and online information-seeking behavior among high school students in Khorramabad. Methods: The present study was applied in terms of purpose and descriptive-correlational in terms of data collection method. The statistical population of the study included all male and female students of the second high school level in Khorramabad city in the academic year 2023-2024, totaling 11,000 people, of whom 386 were selected as samples by cluster random sampling. The research tools were the Ricketts Critical Thinking Questionnaire (2003), the Ryan and Brown Mindfulness Scale (2003), and the Karimi Information Seeking Behavior Questionnaire (2011), with Cronbach's alpha coefficients of 0.75, 0.80, and 0.74, respectively. Due to the non-normal distribution of the data, non-parametric statistical tests were used. The data were analyzed using descriptive statistics techniques and Spearman correlation test and structural equation modeling using SPSS version 22 and SmartPLS3 software. Findings: The results of the Spearman correlation test showed that there is a significant relationship between mindfulness and critical thinking with students' online information seeking behavior. Structural equation modeling analysis using the Smart PLS method showed that all variables have high reliability. The composite reliability and Cronbach's alpha coefficient and the mean extracted variance for all variables are higher than 0.7, indicating that the current research instruments have a good fit. Mindfulness indirectly affects online information seeking behavior (through the role of critical thinking) and it is able to predict 91.3 percent of information seeking behavior. Therefore, the effect of mindfulness on students' online information seeking behavior through the mediating role of critical thinking was confirmed. Conclusion: Mindfulness has an impact on students' information-seeking behavior through the mediating role of critical thinking. Accordingly, providing mindfulness exercises to students can provide the basis for strengthening critical thinking and improving students' information-seeking behavior. اطلاع‌یابی برخط, ذهن‌آگاهی, تفکر انتقادی, دانش‌آموزان, مقطع متوسطه, خرم‌آباد Online information seeking, mindfulness, critical thinking, students, secondary school, Khorramabad 1 22 http://hii.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-187-2&slc_lang=fa&sid=1 Akbar Majidi اکبر مجیدی akbar.majidi@tabrizu.ac.ir 10031947532846006252 10031947532846006252 Yes Assistant Professor, Department of knowledge and Information Science, Faculty of Psychology and Education,University of Tabriz, Tabriz, Iran استادیار گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران Faegeh Mohammadi ghazi Jahani فائقه محمدی قاضی‌جهانی faeghehmohammadi@yahoo.com 10031947532846006253 10031947532846006253 No University of Tabriz استادیار گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران Fatemeh Najafvand Drikvandi فاطمه نجف‌وند دریکوندی Drikvandi@yahoo.com 10031947532846006254 0009-0000-7310-9304 No MSc in Knowledge and Information Science, Faculty of Psychology and Education, University of Tabriz, Tabriz, Iran کارشناسی ارشد علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران