دوره 12، شماره 3 - ( 9-1404 )
جلد 12 شماره 3 صفحات 48-23 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Heydarian S, Zahedi M H, Asghari S A, Jafari N. Designing E-Government Development Indicators in Universities and Higher Education Institutions: A Localized and Practical Approach. Human Information Interaction 2025; 12 (3)
URL: http://hii.khu.ac.ir/article-1-3216-fa.html
URL: http://hii.khu.ac.ir/article-1-3216-fa.html
حیدریان سارا، زاهدی محمدهادی، اصغری امیر، جعفری نرگس. طراحی شاخصهای توسعه دولت الکترونیکی در دانشگاهها و موسسات آموزش عالی: رویکردی بومی و کاربردی. تعامل انسان و اطلاعات. 1404; 12 (3)
گروه فناوری اطلاعات، دانشکده مهندسی صنایع، دانشگاه صنعتی خواجهنصیرالدین طوسی، تهران، ایران
چکیده: (2430 مشاهده)
هدف: هدف این مطالعه، تدوین شاخصهای است که ضمن همراستایی با استانداردهای جهانی، منطبق بر حوزه آموزش عالی بوده و به بهبود کیفیت خدمات الکترونیکی در این حوزه کمک کنند.
روش: برای دستیابی به هدف مطالعه، رویکردی چندمرحلهای اتخاذ شد. ابتدا، مدلهای فرآیندی و عمومی دولت الکترونیکی بهطور جامع بررسی و تحلیل شدند. مدلهای عمومی به دلیل جامعیت و انعطافپذیری برای ارزیابی خدمات دانشگاهی انتخاب شدند. در مرحله بعد، هشت مدل عمومی در بازه زمانی 2020 تا ۲۰۲۴ تحلیل شده و شاخص توسعه دولت الکترونیکی سازمان ملل بهعنوان چارچوب بهینه شناسایی گردید. گزارش EGDI در سال 2024 مورد تحلیل ساختاری قرار گرفت تا شاخصهای کلیدی آن استخراج و با شرایط بومی ایران تطبیق داده شود. برای اطمینان از انطباق شاخصها با الزامات حاکمیتی ایران، مجموعهای از اسناد ملی مورد بررسی و تحلیل قرار گرفت. این اقدام تضمین کرد که چارچوب شاخصها نه تنها با استانداردهای جهانی همراستا باشد، بلکه با نیازهای حاکمیتی ایران نیز مطابقت داشته باشد.
یافتهها: یافتههای این بررسی تطبیقی، زمینهساز انتخاب مدلی متناسب با شرایط بومی کشور و نیازهای آموزش عالی شده و بستر مناسبی برای بهرهگیری از تجارب بینالمللی و ایدههای نوآورانه در توسعه دولت الکترونیک دانشگاهی ایجاد میکند. با تکیه بر گزارش سال 2024 سازمان ملل و تحلیل وضعیت ایران در آن، چالشها و نارساییهای موجود شناسایی و مبنای طراحی شاخصها قرار گرفتند. نهایتاً، با بهرهگیری از چارچوب مفهومی مدل EGDI و با استناد به اسناد بالادستی ملی، ساختار نهایی شاخصها متشکل از 4 شاخص کلان و 62 مؤلفه تدوین شد.
نتیجهگیری: نتایج این پژوهش، شناسایی مدلی بود که ضمن همسویی با استانداردهای جهانی، قابلیت تطبیق با نیازهای خاص بخش آموزش عالی ایران را داشته باشد. مدل تهیه شده امکان ارزیابی دقیق و منسجم خدمات الکترونیکی، درگاهها و سامانهها را فراهم میکند و با شرایط محلی ایران سازگار است. تحقیقات آینده میتواند بر اعتبارسنجی این شاخصها در ارزیابی موسسات آموزش عالی تمرکز کند.
روش: برای دستیابی به هدف مطالعه، رویکردی چندمرحلهای اتخاذ شد. ابتدا، مدلهای فرآیندی و عمومی دولت الکترونیکی بهطور جامع بررسی و تحلیل شدند. مدلهای عمومی به دلیل جامعیت و انعطافپذیری برای ارزیابی خدمات دانشگاهی انتخاب شدند. در مرحله بعد، هشت مدل عمومی در بازه زمانی 2020 تا ۲۰۲۴ تحلیل شده و شاخص توسعه دولت الکترونیکی سازمان ملل بهعنوان چارچوب بهینه شناسایی گردید. گزارش EGDI در سال 2024 مورد تحلیل ساختاری قرار گرفت تا شاخصهای کلیدی آن استخراج و با شرایط بومی ایران تطبیق داده شود. برای اطمینان از انطباق شاخصها با الزامات حاکمیتی ایران، مجموعهای از اسناد ملی مورد بررسی و تحلیل قرار گرفت. این اقدام تضمین کرد که چارچوب شاخصها نه تنها با استانداردهای جهانی همراستا باشد، بلکه با نیازهای حاکمیتی ایران نیز مطابقت داشته باشد.
یافتهها: یافتههای این بررسی تطبیقی، زمینهساز انتخاب مدلی متناسب با شرایط بومی کشور و نیازهای آموزش عالی شده و بستر مناسبی برای بهرهگیری از تجارب بینالمللی و ایدههای نوآورانه در توسعه دولت الکترونیک دانشگاهی ایجاد میکند. با تکیه بر گزارش سال 2024 سازمان ملل و تحلیل وضعیت ایران در آن، چالشها و نارساییهای موجود شناسایی و مبنای طراحی شاخصها قرار گرفتند. نهایتاً، با بهرهگیری از چارچوب مفهومی مدل EGDI و با استناد به اسناد بالادستی ملی، ساختار نهایی شاخصها متشکل از 4 شاخص کلان و 62 مؤلفه تدوین شد.
نتیجهگیری: نتایج این پژوهش، شناسایی مدلی بود که ضمن همسویی با استانداردهای جهانی، قابلیت تطبیق با نیازهای خاص بخش آموزش عالی ایران را داشته باشد. مدل تهیه شده امکان ارزیابی دقیق و منسجم خدمات الکترونیکی، درگاهها و سامانهها را فراهم میکند و با شرایط محلی ایران سازگار است. تحقیقات آینده میتواند بر اعتبارسنجی این شاخصها در ارزیابی موسسات آموزش عالی تمرکز کند.
فهرست منابع
1. Al Marzooqi, A., & Zein, H. (2021). To improve competitiveness, build invisible government services. Strategy& (PwC Middle East).
2. Barlian, A., Nugraha, A., & Pratama, R. (2025). E-government and the metaverse: Opportunities, challenges and digital innovations. IJSTIAMI: International Journal of Social, Tax, Information, Administration, Management and Innovation, 1(1), 27–38.
3. Bekkers, V. (2003). Reinventing government in the information age: International practice in IT-enabled public sector reform. Public Management Review, 5(1), 133–139. [DOI:10.1080/714042647]
4. Bindu, N., Sankar, C. P., & Kumar, K. S. (2019). From conventional governance to e-democracy: Tracing the evolution of e-governance research trends using network analysis tools. Government Information Quarterly, 36(3), 385–399. [DOI:10.1016/j.giq.2019.02.005]
5. Claps, M., Yesner, R., & Likhari, R. (2021). From e-government to invisible government bureaucracy.
6. Deloitte Digital LLC. (2022). Deloitte’s digital government transformation services. Retrieved from https://www.deloitte.com/content/dam/assets-zone3/us/en/docs/industries/government-public-services/2024/digital-government-transformation-services-brochure.pdf
7. Dener, C., Nii-Aponsah, H., & Ghunney, L. (2021). GovTech maturity index: The state of public sector digital transformation (Vol. 2): Executive summary. World Bank. [DOI:10.1596/978-1-4648-1765-6]
8. Gil-García, J. R., & Luna-Reyes, L. F. (2006). Integrating conceptual approaches to e-government. In Encyclopedia of e-commerce, e-government, and mobile commerce (pp. 636–643). IGI Global. [DOI:10.4018/978-1-59140-799-7.ch102]
9. Haydari, S., & Montazer, G. A. (2021). A sub-national model for assessing e-government readiness in Iranian organisations (case study: Tarbiat Modares University). International Journal of Electronic Governance, 13(4), 408–441. [DOI:10.1504/IJEG.2021.121244]
10. He, J., & Ya, H. (2025). Evaluation method of e-government audit information based on big data analysis. Systems and Soft Computing, 200253. [DOI:10.1016/j.sasc.2025.200256]
11. ICT, Ministry of. (2024). Approvals of the National Information Technology Executive Council.
12. Kowalkiewicz, M., & Dootson, P. (2019). Government 5.0: The future of public services.
13. Law on the Seventh Five-Year Development Plan of the Islamic Republic of Iran (1403–1407). (2024). Retrieved from https://dotic.ir/news/16684
14. Layne, K., & Lee, J. (2001). Developing fully functional e-government: A four stage model. Government Information Quarterly, 18(2), 122–136. [DOI:10.1016/S0740-624X(01)00066-1]
15. Lee, G., & Kwak, Y. H. (2011). Open government implementation model: A stage model for achieving increased public engagement. In Proceedings of the 12th Annual International Digital Government Research Conference: Digital Government Innovation in Challenging Times. [DOI:10.1145/2037556.2037598]
16. LeHong, P., Iyer, B., & Andrews, W. (2021). Use Gartner’s digital business maturity model to plan your digital business acceleration. Gartner.
17. Lnenicka, M., Tomek, P., & Pospisil, J. (2024). Government in the metaverse: Requirements and suitability for providing digital public services. Technological Forecasting and Social Change, 203, 123346. [DOI:10.1016/j.techfore.2024.123346]
18. López, M. A. (2020). Self-sovereign identity: The future of identity: Self-sovereignty, digital wallets, and blockchain.
19. Moon, M. J. (2023). Advancing Korea's digital government: The shift from digital government to digital platform government. In The Routledge international handbook of public administration and digital governance (pp. 62–78). Routledge. [DOI:10.4324/9781003458081-6]
20. Oni, A. A., Ayo, C. K., Oni, S., & Mbarika, V. (2016). Strategic framework for e-democracy development and sustainability. Transforming Government: People, Process and Policy, 10(3), 457–477. [DOI:10.1108/TG-09-2015-0040]
21. Othman, M. H., & Razali, R. (2017). Electronic government systems interoperability model. Journal of Telecommunication, Electronic and Computer Engineering, 9(3–4), 1–9.
22. Shkarlet, S., Dubyna, M., & Zhuk, O. (2020). Comparative analysis of best practices in e-government implementation and use of this experience by developing countries. Administratie si Management Public, (34), 118–136. [DOI:10.24818/amp/2020.34-07]
23. United Nations. (2001). Benchmarking e-government: A global perspective. United Nations Division for Public Economics and Public Administration.
24. United Nations. (2024). United Nations e-government survey 2024. Department of Economic and Social Affairs.
25. Vietnam Ministry of Science and Technology. (2024). Vietnam’s e-government architecture framework (Version 3.0).
26. West, D. M. (2004). E-government and the transformation of service delivery and citizen attitudes. Public Administration Review, 64(1), 15–27. [DOI:10.1111/j.1540-6210.2004.00343.x]
27. Wirtz, B. W., & Daiser, P. (2018). A meta-analysis of empirical e-government research and its future research implications. International Review of Administrative Sciences, 84(1), 144–163. [DOI:10.1177/0020852315599047]
28. Zahedi, M. H. (2024). Digital transformation in higher education: Education as a service. [DOI:10.61838/kman.aitech.2.3.6]
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 | این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
