fa جایگاه مولفه‏ های حقوق بشر در محتوای کتاب‏ های درسی دوره‏ ی آموزش ابتدایی ایران پژوهشي Research مجید علی عسگری[1] حسین چهارباشلو[2] عاطفه عطاران[3] چکیده: پژوهش حاضر در زمینه یکی از اساسی ترین مباحث روز در حوزه آموزش و پرورش و برنامه ریزی درسی تحت عنوان «آموزش حقوق بشر» انجام شده است. بدین منظور با بهره‏گیری از روش تحلیل محتوا، 36 جلد کتاب درسی دوره آموزش ابتدایی سال تحصیلی 92-1391 که شامل 3924 صفحه بوده، مورد بررسی، تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. برای تجزیه و تحلیل داده‏های حاصل از کتب درسی و برای بدست آوردن ضریب اهمیت هر یک از مولفه‏های حقوق بشر و مقایسه ضرایب آنها، از روش آنتروپی شانون که برگرفته از تئوری سیستم‏هاست، استفاده شده است. براساس یافته‏های پژوهشی، توجه متعادلی به مولفه‏های حقوق بشر نشده و در میان صفحات کتب درسی این دوره، بیشترین ضریب اهمیت مربوط به مولفه حقوق اساسی و کمترین ضریب اهمیت مربوط به مولفه حقوق اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی می‌باشد. همچنین بر اساس ضرایب اهمیت بدست آمده از فراوانی‏های مربوط به خرده مولفه‏ها، بیشترین ضریب اهمیت مربوط به  خرده مولفه حقوق زیست محیطی و کمترین ضریب اهمیت مربوط به خرده مولفه‏های حق دادخواهی عادلانه و حق مالکیت می‏باشد. <br clear="all" > [1]. دانشیار دانشگاه خوارزمی، aliasgari2002@yahoo.com [2]. دانشجوی دکترای برنامه ریزی درسی دانشگاه خوارزمی، hossein.charbashlu@gmail.com [3]. دانشجوی دکترای برنامه ریزی درسی دانشگاه خوارزمی، atefeh.ataran@yahoo.com تاریخ دریافت مقاله:  28/09/1391؛ تاریخ پذیرش مقاله: 17/04/1392   The present study is about one of the most important contemporary issues in education and curriculum development, namely “human rights education”. By using content analysis, 36 textbooks of 2012-2013 school year with an overall of 3924 pages were studied and analyzed. For the analysis of the data, Shannon's entropy method derived from the theory of systems was used to obtain the credibility ratings of each human rights component and comparison of their coefficients. Based on our research findings, there hasn’t been enough attention to human rights components, and among the pages of the textbooks, most credibility ratings was related to constitutional laws and less to the rights of social, economical and cultural components. Also based on the credibility ratings obtained from the frequency corresponding to the sub-components, the highest credibility ratings is related to sub-components of environmental rights, while the lowest credibility ratings relates sub-components of right to fair trial and property rights. حقوق بشر , تحلیل محتوا , کتاب درسی , دوره ابتدایی , Human Rights , Content analysis , Textbooks , Primary school , 147 168 http://cstp.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3-28&slc_lang=fa&sid=1 Majid Aliasgari مجید علی عسگری aliasgari@khu.ac.ir 100319475328460076 100319475328460076 No دانشیار دانشگاه خوارزمی hossein charbashlu حسین چهارباشلو hossein.charbashlu@gmail.com 100319475328460077 100319475328460077 Yes دانشجوی دکترای برنامه ریزی درسی دانشگاه خوارزمی atefeh ataran عاطفه عطاران atefeh.ataran@yahoo.com 100319475328460078 100319475328460078 No دانشجوی دکترای برنامه ریزی درسی دانشگاه خوارزمی